ỚT
XANH - HƯƠNG VỊ QUÊ NHÀ!
Mùa
này, quê tôi, nắng tháng 3, tháng 4 đã rực vàng hoa Cà, hoa Cải, lũ bướm đã rộn
ràng rủ nhau tìm mật từ những bông mướp, bông bưởi thơm lừng, nhưng cũng có một
hương vị vừa thơm, vừa nồng, vừa cay của người dân quê tôi vào sáng sớm, đó là
những vị ngon của trái ớt xanh mà không một nhà nào thiếu trong mỗi bữa cơm gia
đình.
Sáng
sớm, từ 3, 4 giờ sáng, khi nghe những tiếng xe đạp cọc cạch, vậy là có vài chị đang
chờ sắn đầu đường rẽ vào chợ đi đến, cảnh bán bán mua mua bắt đầu diễn ra,
trong tiếng nói cười rôm rã, trong không khí yên ã, trong lành của buổi sớm
mai, sao mà thấy lòng bình yên lạ!
Khi
người bán cất tiền và tiếp tục đạp xe về chợ, kịp mua thức ăn cho cả nhà để
tiếp tục công việc đồng áng khi mặt trời lên, thì cũng là lúc người mua cùng
nhau phân chia ớt ra thành những trái nhỏ, to, sau đó sẽ đem về chợ, bỏ mối cho
các hàng quán.
Thường
người dân quê tôi - nhất là các mẹ, các chị có rất nhiều cách để chế biến từ
trái ớt xanh.
Khi mua
về, nếu muốn ăn liền, thì rửa sạch, đem hấp, sau đó bằm nhuyễn, bỏ thêm một xí
nước mắm, đường, vậy là có một chén tương ớt với màu xanh tươi, trông mới ngon
mắt làm sao, và khi ăn nó với cơm nóng, có lẽ không ai là không khỏi xuýt xoa
với vị cay cay, mằn mặn, ngòn ngọt trên đầu lưỡi.
Cũng có
nhà, không muốn làm theo cách đó, mà muốn nhanh gọn hơn, thì chỉ cần rửa sạch
ớt, lấy cái dĩa, bỏ một ít ruốt sống và vài trái ớt, lúc ăn, chắm cùng nhau,
thế là vừa miệng và nhớ mãi vị cay nồng của ớt.
Cũng có
nhà, các mẹ, các chị siêng hơn, khi mua về, (hoặc từ vườn nhà của mình) nhiều
quá, thì đã ngâm ớt làm chua. Trái ớt xanh được rửa sạch, cắt đi một ít phần
cuốn, phơi nắng cho heo héo vừa phải, sau đó sắp đều theo lớp vào cái sành nho
nhỏ, cứ xen kẽ nhau, trên một lớp ớt là một lớp mỏng muối hạt, đến lúc đầy sành
thì lấy lá chuối đằn lên trên, lấy một vật gì đó hơi nặng chằn lên, đậy kín
sành, để khoảng 7 đến 10 ngày là có thể đem ra ăn. Nhưng nếu không muốn để
nguyên trái, thì cứ bằm nhuyễn ớt ra, đem trộn với măng và một ít muối hạt, sau
đó để vào sành, cũng từ bảy đến mười ngày rồi đem ra sử dụng. Cái vị chua chua,
mặn mặn, cay cay của ớt giúp cho bữa cơm ngon miệng hơn bao giờ hết.
Cũng có
thể chế biến ớt xanh trong bữa ăn hằng ngày bằng cách khác, một chén nước mắm
ngon, ớt xanh cắt lát mỏng, bỏ vào chén, thế là có thêm một món cho bữa cơm.
Ngoài
ra, ớt còn có thể dùng để kho nấu nhiều món khác. Nếu chợ có bán cá cơm, cá hố,
cá ngừ... ở biển lên, hoặc những con cá sông tươi ngon, thì có thể bẻ ít ớt
xanh vào kho sổi, chỉ hình dung thôi cũng đã thấy “thèm”.
Hôm nào
biển động, cá sông lại ít, cũng có thể mua miếng thịt ba rọi, về nhà, lấy một
ít tiêu tươi, một ít ruốt, thêm khoảng 3 trái ớt xanh, bỏ vào, nêm nếm gia vị,
kho lên, dù công việc trong ngày có mệt nhọc, mùi thơm của nồi thịt kho cũng
khiến ta không thể bỏ bữa.
Thời
tiết tháng 3, tháng 4 rồi, nhưng quê tôi vẫn còn những cơn mưa bất chợt và cái
lạnh se se như luôn thường trực, nhưng không sao, mỗi trưa và mỗi tối, sau khi
công việc hoàn tất, bữa cơm dọn ra, có một ít ớt xanh (được chế biến tùy theo
tài khéo léo của các mẹ, các chị) là đã “ấm lòng” rồi, bữa cơm khi đó không còn
mong gì hơn...
Tháng 4 năm 2012.
Nguyễn Thị Lai
